پيترو دلا واله ( مترجم : شعاع الدين شفا )
21
سفرنامه پيترو دلا واله ( قسمت مربوط به ايران ) ( فارسى )
براى تميز كردن دستها دستمال تقسيم نمىشود ؛ زيرا معمولا هر كس دستمال بزرگ پر نقش و نگارى كه در بافت آن ابريشم يا تارهاى طلا به كار رفته است ، در كمربند خود دارد . در اين مورد بايد گفت تركها از ايرانيان متمدنتر هستند ؛ ولى به هر حال ايرانيان و حتى خود شاه چنين غذا مىخورند . چند عدد قاشق چوبى سر سفره وجود داشت ، ولى به غير از ما فرنگىها هيچكس آنها را مورد استفاده قرار نداد ، زيرا ايرانيان - همانطور كه موقع ورود سفراى آنان به رم ، شيوهء غذا خوردن آنان توجه اشخاص كنجكاو را جلب مىكند - از دست خود به عنوان قاشق استفاده مىكنند و به طريق خاصى چهار انگشت را به طور پيوسته به يكديگر در داخل ظرف غذا مىچرخانند به نحوى كه در نظر ما خارجىها بسيار كثيف و دور از تمدن مىنمايد . نمىدانم از پلو تا به حال چيزى شرح دادهام يا خير ؟ پلو برنجى است كه نسبت به برنجهاى ما پخت آن كمتر است و آبكشى شده و آن را با روغن دم كردهاند . غالبا برنج با گوشت دام و يا مرغ طبخ مىشود و بهعلاوه چاشنى و ادويهء مختلفى به آن مىزنند . دانههاى برنج به يكديگر نمىچسبد بهطورى كه وقتى در قاب قرار مىگيرد ، با وجودى كه به خوبى پخته شده ، اين طور به نظر مىآيد كه خام است . در داخل پلو ممكن است بادام يا بسته يا كشمش يا ترشى يا شيرينى به انحاى مختلف مخلوط شده باشد . اين غذا فوقالعاده سالم و به ذائقهء من خوشآيند است ؛ بهعلاوه در موقع سفر نيز حمل آن زحمتى فراهم نمىكند و زود مىتوان آن را گرم كرد و شكم را نيز زود سير مىكند ؛ زيرا يك بشقاب پلوى ايران ، با چهار بشقاب برنجى كه به طريق ايتاليايى پخته شده باشد ، برابر است . من در مراجعتم براى شما اين غذا را تهيه خواهم كرد و مطمئن هستم موافق طبعتان خواهد بود . در صورت لزوم پلو را با سبزىهاى مختلف نيز تهيه مىكنند ؛ ولى معمولا پلو به برنج پخته گفته مىشود و در حقيقت نوع طبخ برنج را مىنماياند و با شوربا كه برنج پختهشده در آب و يا به قول ما مينسترا « 1 » است ، فرق دارد . در اين ميهمانى ، خوردن پلو فقط مدت كمى به طول انجاميد و من بيش از آنكه بخورم ، تظاهر به خوردن كردم ، زيرا طبق عادات عموم شرقىها از جمله تركها و ايرانيان و حتى مسيحيان مقيم اين صفحات ؛ ضمن چاشنىهاى ديگر ، پياز را نيز
--> ( 1 ) . مينسترا ( Minestra ) يك سوپ ايتاليايى است ، كه در پختن آن از برنج و سبزيجات و حبوبات مختلف ، استفاده مىشود .